Het kabinet wil dat belastingplichtigen belasting gaan betalen over hun werkelijke inkomsten uit vermogen. Het wil op 1 januari 2028 een nieuw stelsel voor box 3 invoeren. Dat staat in het voorstel voor de Wet werkelijk rendement box 3. Op 12 februari jongstleden is dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer aangenomen. Maar er is ook een belangrijke motie aangenomen.

Wat voorstel voor nieuwe box 3-heffing betekent
Met het voorstel voor een nieuw stelsel voor box 3 wil het kabinet:

  • belasting heffen over de echte inkomsten uit vermogen (het werkelijke rendement)
    Bijvoorbeeld over ontvangen rente, dividend, huur en pacht.
  • belasting heffen over de toegenomen waarde van bijvoorbeeld aandelen en bezittingen
    Dat wordt een vermogensaanwasbelasting genoemd. Als aandelen of bezittingen in waarde dalen, dan kan een belastingplichtige dat compenseren met waardestijgingen in latere jaren.
  • de mogelijkheid bieden om kosten van inkomsten af te trekken
    Bijvoorbeeld:
    • kosten voor een spaarrekening, verschuldigde rente en transactiekosten.
    • advieskosten bij het kopen of verkopen van aandelen en obligaties.
    • onderhoudskosten voor een tweede huis, verhuurde woning, losse garagebox of opslagloods
  • een vermogenswinstbelasting over de waardeontwikkeling van onroerend goed
    Een belasting over de winst of verlies op:
    • een tweede woning, een verhuurde woning of een schuur of terrein.
    • op aandelen in een klein, nieuwe bedrijf (startups) en snelgroeiend nieuw bedrijf (scale-up).
      Een belastingplichtige betaalt deze belasting pas op het moment dat er winst of verlies wordt gemaakt. Bijvoorbeeld bij verkoop van aandelen of een tweede huis. Dit voorkomt dat al belasting betaald moet worden als de belastingplichtige het geld nog niet heeft.

Hoe werkelijk rendement wordt berekend
Het werkelijke rendement wordt berekend door de werkelijke inkomsten over bezittingen bij elkaar op te tellen en schulden en kosten daarvan af te trekken.

Eigen woning wordt niet belast in nieuwe box 3
De eigen woning waarin iemand woont, wordt niet belast in de nieuwe box 3 Het hoofdverblijf blijft belast in box 1. Huiseigenaren betalen belasting op basis van de waarde van hun woonhuis. Dit zogenoemde eigenwoningforfait is een percentage van de WOZ-waarde. Ze mogen kosten voor hun eigen woning hiervan aftrekken. Bijvoorbeeld de rente die ze betalen over hun hypotheek of lening  (de hypotheekrenteaftrek).

Ook de overwaarde op een eigen woning wordt niet belast in de nieuwe box 3. Wel als de overwaarde op de bank wordt gezet. Dan gaan belastingplichtigen over de rente daarop belasting betalen. De overwaarde zelf wordt niet belast.

Motie: wijziging uiterlijk per 1 januari 2029
Bij de behandeling van het wetsvoorstel is een motie aangenomen die vaststelt dat een meerderheid van de Kamer van mening is dat een vermogenswinstbelasting voor alle beleggingscategorieën wenselijk is en dat ook in het coalitieakkoord is afgesproken toe te bewegen naar een vermogenswinstbelasting.

De motie verzoekt het kabinet zo snel als mogelijk maar uiterlijk bij het Belastingplan 2029 een nieuw box 3-stelsel gebaseerd op vermogenswinstbelasting te presenteren. De vraag is nu dus wanneer de vermogensaanwasbelasting van tafel gaat.

Tip: Volg de stand van zaken van het wetsvoorstel voor het werkelijke rendement op de website van de Eerste Kamer.